7.14

7.14. Het ongeval van de smid

In De Eendracht, in het begin van de 20ste eeuw een Maaslandse krant uitgegeven door Jozef Smeets, drukker en burgemeester(*) van Mechelen (aan-de-Maas), verschijnt op 1 november 1905 het relaas van een ongeval:

(overname van de oorspronkelijke tekst)

“ Om eene schouw te doen trekken ging de smid Bemong bij een kalant verleden Vrijdag eene kachelbuis plaatsen van verschillende meters lengte. Om dit werk te verrichten, was iemand nodig die deze buis van boven op de schouw vasthield. Nauwelijks had de helper de buis vast of riep dat ze te zwaar was om te houden. Het geroep werd niet gehoord en eensklaps stort de zware buis naar beneden en kwam te recht in den nek van Bemong. Gelukkig is hij met den schrik en een kleine wonde er van afgekomen want was de buis eenige milimeters meer links gevallen, dan ware zeker een strijder van 70 minder geweest.”

Op 12 november 1905 schrijft de Eendracht:

“Als men nagaat dat hier op minder dan drij weken tijds vier ongelukken hebben plaatsgehad, dan moet men zeggen dat de ongevallen hier niet slapen. Veertien dagen geleden werd een kind van L.A. door een ander een oog uitgeworpen. Daarna werd H.B. erg gekwetst in den nek bij het plaatsen van een kachelbuis. Verder een zoontje van L.M. gebeten in den arm door een hond, hetgeen 10 dagen erna zoo erg opzwol dat geneeskundige hulp moest ingeroepen worden. Vrijdag morgen viel een achtjarig zoontje van A.G. met zijn neus op eenen stoel hetgeen een diepe wonde veroorzaakte, en waarbij veel bloed verloren werd.”

Onze smid van dienst is Hendricus Bemong (183) geboren in 1847. Hij woont in Opgrimbie, trouwt 3 maal en heeft 5 kinderen met Maria Agnes Kortleven, waarmee hij tot aan haar dood in Kotem woont. Hij is de grootvader van Marcel en Maria Bemong uit Waterschei. Zij zijn vandaag respectievelijk 88 en 98 jaar. 

Is hij een ‘strijder van 70’?

70 slaat niet op zijn leeftijd, want Hendricus is in 1905 geen 70 maar 58 jaar.

Een strijder kan ook iemand zijn die vecht in het leger. Het woord wordt ook wel eens gebruikt voor iemand, die met vuur voor iets op komst.

Of zou het slaan op de algemene mobilisatie van 1870. Hendricus is dan 23 jaar.

België mobiliseert op 15 juli van dat jaar het leger op het moment dat Frankrijk de oorlog verklaart aan Duitsland. België is immers bevreesd dat het door één van beide legers of door allebei onder de voet zal gelopen worden en wil zich kunnen verdedigen. Maar het land blijft hiervan gespaard.

Een woordje uitleg voor de ‘jongsten’.

Elk vuur heeft ‘trek’ nodig via een schouw om de schadelijke gassen weg te voeren en om zuurstof aan te voeren. Als een schouw niet ‘trekt’ dan brandt de kachel slecht. In die tijd worden schouwen gemetst door een metser. Later rond de eeuwwisseling worden er ijzeren kachelbuizen gebruikt en komt de smid in beeld. De kachelbuis wordt door de gemetste schoorsteen tot boven het dak gevoerd en hierbij is een helper nodig om op het dak het gewicht te dragen tot de smid de bevestiging met de kachel gerealiseerd heeft.   En … daar komen ongelukken van.

Op zijn bidprentje wordt hij ook een dapper soldaat genoemd …

FP 183 03 en 183 03b

(*) Jozef Smeets is de grootvader van Raf Smeets, echtgenoot van Kitty Bemong

Geef een reactie