7.17

7.17. Stamboomgenoten in het leger van de Keizer Napoleon Bonaparte

De kinderen van onze verste voorouders met stamvader Nicolaus Beaumont en Marie Delglehe duiken rond het jaar 1760 op in het huidige Nederlandse Geleen. Dat wordt bewezen door de geboorteakten van hun kinderen en kleinkinderen.

Mevrouw Margo Schols uit Geleen, reeds gekend van het artikel onder 7.16. , maakt er mij attent op dat de naam Beaumont herhaaldelijk wordt vermeld in het boek ‘Geleen onder de Franse bezetting 1794 – 1814 van W.H. van Bergen, Stichting Cultuur-Historische Uitgaven Geleen. Deze Beaumont – s blijken jonge mannen te zijn, die in de Keizerlijke legers van Napoleon gediend hebben.

Het zijn stamboomgenoten in de stamboom Bemong – Beaumont uit de tijd dat de naam Bemong nog Beaumont (of een afgeleide) was.

    FA 60 Napoleon Bonaparte

Meer dan 200 jaren geleden wordt het huidige België en Nederland onder de voet gelopen door het Keizerlijke leger van Napoleon.   In 1795 worden deze landen geannexeerd door het Frankrijk van Napoleon. Dit heeft grote gevolgen. Zo wordt onder meer voor de geannexeerde landen onmiddellijk de dienstplicht (conscriptie genoemd sic) ingevoerd. Hetgeen voor de plaatselijke bevolking en voornamelijk voor de jonge mannen een regelrecht drama zal worden. Napoleon loopt immers met plannen rond om heel Europa te annexeren en dus heeft hij veel soldaten nodig. Alle jonge mannen ouder dan 20 jaar van het geannexeerde grondgebied worden opgeroepen om zich naar het plaatselijke lokaal van de loting te begeven.

Iedere man van 20 jaar of ouder moet zich inschrijven. Door middel van loting wordt bepaald wie dienst moet nemen (de loteling) in het Franse leger. Hoe lager het nummer, hoe waarschijnlijker dat de loteling opgeroepen wordt om effectief dienst te nemen. Het systeem wordt na de verdrijving van de Fransen en de stichting van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden in stand gehouden, de zogenaamde Nationale Militie. Tot 1898 kan echter iemand die ingeloot is een vervanger (remplaçant) inhuren.

FA 62

Alhoewel veel jongens/mannen worden opgeroepen, melden zich toch maar weinigen aan voor de loting en de keuring. Dit hoeft niet te verwonderen aangezien deze mannen zeer jong zijn, nog niets van de wereld hebben gezien en de Fransen ook bezetters zijn. In het leger gaan zij een zeer onzekere toekomst tegemoet.

 

Uit Geleen, de pleisterplaats van onze voorvaderen, worden 6 Beaumonts opgeroepen om te loten:

  1. Boumont (Beaumont), Arnoldus (597), geboren te Geleen-Krawinkel op 28-10-1773.
  2. Boijmont Theodorus (2827), geboren te Op-Geleen op 12-03-1779
  3. Boijmon Petrus Nicolaus (2826) , geboren te Geleen-Krawinckel op 17-06-1783
  4. Beaumont Joannes Petrus (4211), geboren te Geleen-Lutterade op 8-12-1787.
  5. Beaumont Joannes Antonius (4202), geboren te Geleen-Lutterade op 17-01-1790.
  6. Boumont (Beaumont) Antonius (635), geboren te Geleen-Lutterade op 1-10-1791.
  7. Beaumont Joannes Antonius (2760), geboren te Geleen-Lutterade op 6-07-1793
  8. Beaumont Willem (Guillaume) (552), geboren te Geleen-Lutterade op 23-05-1794
  9. Nelissen Joannes Franciscus (593), geboren te Schinnen op 12-12-1790 (zijn moeder, Maria Elisabetha Bomon) is afkomstig van Geleen-Krawinkel)

Krawinkel en Lutterade zijn wijken in Geleen. In de 18e en 19e eeuw is Krawinkel naast de landbouw bekend om zijn kleine industrie, zoals leerlooierijen, spijkerindustrie, smidsen enz.. Schinnen ligt op een 3 tal km van Krawinkel.

De mannen zijn familie van elkaar. Zij hebben dezelfde afstamming, omdat zij kleinzoon of achterkleinzoon zijn van onze 1ste stamouders namelijk Nicolas Beaumont x Marie Delglehe uit Soumagne.

 

1, 2 en 3 kleinzonen  
4, 5, 6, 7, 8, 9 achterkleinzonen  
2 en 3 broers van elkaar Beide zijn zonen van Francis Baumont (1530) x Maria Elisabeth Ronden (2818)
2 en 3 halfbroers van 1 1 is de zoon is Francois Baumont (1530) x Maria Elisabeth Pelsers (583).
5 en 8 broers van elkaar van Nicolaus Beaumont ((555) en Anna Catharina Menten (553)
4, 5, 6, 7, 8, 9 neven van elkaar Zij zijn alle 4 kleinzonen van Antonius Beaumont (576) x Marijcken Lenerts (577) (de naam is een verbastering en zal later Lenaerts, Lenders of Leenders worden).
4, 5, 6, 7, 8, 9 halfneven van 1, 2 en 3

 

7.17.1. Arnoldus Boumont (597)

is de 1ste Beaumont, die zich het leger in loot. Hij hoort voor het Franse leger tot de lichting VII, dit zijn personen geboren tussen 22-9-1773 en 21-9-1774.

In onze stamboom wordt zijn naam Bemon geschreven, omdat dit de schrijfwijze is in zijn geboorteakte. Hij is een kleinzoon van onze 1ste stamouders Nicolas Beaumont x Marie Delglehe. Hij is de jongste zoon in het gezin van Francois Baumont (1530) x Maria Elisabeth Pelsers (583). Vader Francois is een belangrijke persoon in onze stamboom, niet alleen omdat hij de oudste zoon is van onze stamvader Nicolas, maar ook omdat hij als eerste verhuist naar Geleen door zijn huwelijk (zijn 2de ) met Maria Elisabeth Pelsers uit Geleen.

Het boek ‘Geleen onder de Franse bezetting 1794 – 1814’ vermeldt over Arnoldus dat hij 24j 10 md 25d oud is bij zijn oproeping en dat zijn lengte onbekend is. Wij weten dat hij geboren is te Geleen-Krawinkel op 28-10-1773. Als wij zijn leeftijd bij zijn geboortedatum optellen, dan zal hij dus opgeroepen zijn voor de loting op 22 september 1798. In de marge van het conscriptieregister (het dienstplichtregister sic) wordt genoteerd: ‘ is al twee jaar afwezig. Verder geen gegevens’.

Arnoldus blijkt dus al 2 jaar spoorloos, en inderdaad, ook ik vind geen enkel spoor meer van hem.

7.17.2. Theodorus Boijmont (2878),

zoals zijn naam vermeld wordt in zijn geboorteakte. Die naam zal variëren van akte tot akte. Hij hoort tot de lichting VIII, dit zijn personen geboren tussen 23-9-1778 en 23-9-1779. Het boek ‘Geleen onder de Franse bezetting 1794 – 1814’ vermeldt over Theodorus, dat hij de zoon is van Francis en Maria Elisabeth Ronden. Zijn leeftijd op het ogenblik van zijn oproeping is 20j 6 md 14d; en zijn lengte onbekend.   Hij zal dus opgeroepen zijn op 28 september 1799, 1 jaar na zijn halfbroer Arnoldus. Het boek vermeldt nog dat hij van beroep knecht is en dat hij huwt te Meerssen op 3-5-1807 met Maria Catharina Vrancken.

In de registers van het Franse Ministerie van de Legers * (Ministère des Armées) *Registres Matricules des sous-officiers en hommes de troupe de l’infanterie de ligne (AN XI – 1915)

lezen wij dat hij afkomstig is uit het Franse département van la Meuse Inferieure (Beneden Maas, op de huidige kaart zou dit een stuk van Luik, en stukken van Belgisch en Nederlands Limburg zijn), waarin hij ingedeeld is in het 95e régiment d’Infanterie de Ligne jaargang: An XI (de 11de jaargang van de Franse tijd) – 1815. In dit regiment zit hij hoofdzakelijk met Nederlandstaligen uit het huidige Nederlands en Belgisch Limburg.   Hij vervangt een andere dienstplichtige. Wij lezen verder dat hij een taille heeft van 68 cm, een ovaal gezicht, een hoog voorhoofd, een grote neus, grijze ogen, gewone lippen, zware kin , haren ????, kastanjekleurige wenkbrauwen. Hij is bij het korps aangekomen op 8 maart 1813. Hij heeft de graad van fusilier (geweerschutter). Van 1 mei tot 18 mei 1813 diende hij nog bij het 4de régiment d’artillerie de marine.

Het leger van Napoleon zit vanaf 1812 in het verliezende kamp. Napoleon capituleert in Rusland en steeds meer landen keren zich tegen hem. Dit alles dwingt hem om in 1813 een ongekend hoog aantal dienstplichtige jongemannen op te roepen, met wie hij in Saksen de strijd aangaat tegen Russische, Pruisische, Oostenrijkse en Zweedse legers. De Hollandse departementen maakten met andere woorden, alleen de laatste zware krijgsverrichtingen mee van een leger dat op zijn retour is. Napoleon wordt definitie verslagen in 1815 in Waterloo.  

 

 FA 58 de fusilier

Theodorus keert behouden huiswaarts. Hij huwt met Maria Catharina Vrancken. Het paar krijgt 6 kinderen. Zij vestigen zich in Meersen. Theodorus sterft in 1855. Hij wordt 76 jaar.

 7.17.3. Petrus Nicolaus Boijmon (2826).

 

Hij is geboren te Geleen-Krawinckel op 17-06-1783 en hoort tot de lichting XII, dit zijn personen geboren tussen 23-9-1782 en 23-9-1783. Hij is de zoon van Francis en Maria Elisabeth Ronden. Hij is dagloner van beroep. Hij heeft de leeftijd van 24j 10 md 25d. De conscriptie heeft dus plaats op 12 mei 1808. Maar daar komt hij niet opdagen, ofschoon hij in 1814 nog in Geleen woont. Tenslotte vermeldt het boek nog dat hij een lengte heeft van 1,665m.

Waarschijnlijk is hij ondergedoken. In 1822 duikt hij weer op in Maastricht waar zijn 1ste kind geboren wordt, Maria Christina uit zijn huwelijk met Maria Elisabeth Celissen,. Hij sterft ook in Maastricht op 51 jarige leeftijd.

7.17.4. Joannes Petrus Beaumont (4211)

is de zoon van Franciscus en Cornelia Lienaerts. Hij is geboren te Geleen-Lutterade op 8 december 1787. Hij is dagloner van beroep en hij is groot: lengte 1,720m. Hij is van de lichting 1807, personen geboren in 1787.  Het boek ‘Geleen onder de Franse bezetting 1794 – 1814’ vermeldt dat hij grenadier is in het leger van Napoleon, waarschijnlijk omdat hij groot van gestalte is. 

Een grenadier was oorspronkelijk een soldaat die gespecialiseerd was in het werpen van handgranaten. Deze soldaten moesten lang en sterk zijn om de toen nog zware granaten zo ver mogelijk te kunnen gooien en goed te kunnen richten. Ze moesten ook onverschrokken en goed gemotiveerd zijn. De grenadiers, zoals ze werden genoemd, verwierven dan ook onmiddellijk faam, een status die hen naast een hogere soldij ook nog bepaalde privileges verleende wat betreft kledij. De grenadiers onderscheidden zich van gewone soldaten doordat ze, in plaats van de gebruikelijke breedgerande hoeden, hoge mutsen gingen dragen. Deze mutsen zaten tijdens het wegslingeren van een granaat niet in de weg. De mutsen ontwikkelden zich tot de typerende hoge berenmuts die extra bijdroeg aan hun imponerende lange gestalte. In de 17e eeuw verschenen de eerste grenadiers te paard op het strijdtoneel. uit Wikepedia.

 FA 59 de infanterie grenadier in het Keizerlijke leger – 1815

Het boek citeert verder: hij werd aanvankelijk in depot geplaatst (zeg maar ‘op de wachtlijst’) als oudste van een aantal weeskinderen, maar daarna alsnog opgeroepen. Op 25-6-1808 vertrekt hij om ingelijfd te worden bij het 55e Régiment Infanterie de Ligne. In het archief van Service Historique de la Défense, Vincennes/Parijs vind ik zijn militaire registratie.  Zijn naam wordt verfranst: Inschrijving van Jean Pierre Beaumont, 55e Regiment Infanterie van Linie, stamboeknr. 4187.

In de registers van het Franse Ministerie van de Legers (Ministère des Armées) lezen wij dat Jean Pierre een taille heeft van 72 cm, een rond gezicht en een lang voorhoofd. Hij heeft zachte ogen en een grote mond en een grote neus. Hij heeft een ronde kin en zwarte wenkbrauwen. Zijn haren: ???

Joannes Petrus overlijdt op 31-12-1808 ’s morgens om 2 uur in het Hôspital St. Raphael te Bordeaux als Grenadier van het 55e Rég. Infanterie de Ligne, 4e Bat. 4e Comp. De overlijdensakte wordt ingeschreven in de Burgerlijke Stand te Geleen onder nr. 27 (1809)’.   Zijn eenheid is op dat moment in een strijd verwikkeld met de Spaanse legers in Noord en Midden Spanje. Misschien is hij daar gewond geraakt en afgevoerd tot in Bordeaux.

7.17.5. Joannes Antonius Beaumont (4202)

is geboren te Geleen-Lutterade op 17 januari 1790. Hij is zonder beroep; lengte 1,737m. Hij behoort tot de lichting 1810, personen geboren in 1790. Hij is de zoon van Nicolaus en Anna Catharina Menten. Het boek ‘Geleen onder de Franse bezetting 1794 – 1814’ vermeldt het volgende: ‘hij vertrekt op 26-6-1809 naar Douai waar hij op 4-7-1809 wordt ingelijfd bij het 19e Régiment de Ligne als fuselier, legernummer 6742.

Douai is een stad in het Franse Noorderdepartement, zo’n 50 km ten zuiden van Kortrijk.

In de registers van het Franse Ministerie van de Legers (Ministère des Armées) lezen wij dat Jean Antoine een taille heeft van 69 cm, een ovaal gezicht en een hoog voorhoofd. Hij heeft grijze ogen en een gemiddelde grootte van mond en een grote neus. Hij heeft een ronde kin en kastanjebruine wenkbrauwen. In zijn regiment zitten vele streekgenoten, die zijn taal spreken: vb Pierre Driessen uit Nederepe, Jean Maes uit Lommel, Pierre Maes uit Houthalen, Pierre Breugelmans uit Peer en Nicolas Savelsberg uit Heerlen.

Dat weerhoudt hem niet om 3 dagen later reeds op 7 juli 1809 te deserteren. Hij weet geruime tijd uit handen van de Colonne Mobile te blijven.

De Colonne Mobile was een afdeling van de Franse gendarmerie, voornamelijk bevolkt door echte Fransen. Een van hun opdrachten was het opsporen van dienstweigeraars en gedeserteerden.

Zie ook Het Franse Nederland: de inlijving 1810-1813: De juridische en bestuurlijke … geredigeerd door A.M.J.A. Berkvens,J. Hallebeek,A.J.B. Sirks

Joannes Antonius wordt bij verstek veroordeeld tot 5 jaren dwangarbeid en een boete van Ffr 1500. Maar het is een recidivist, want hij deserteert opnieuw. Ditmaal wordt hij gearresteerd op 30 april 1811 dichter bij huis in het Departement Bouche du Rhin; volgens zijn verklaring zou hij op weg zijn geweest om zich te melden.

het departement Bouche du Rhin (monding van de Rijn), is een departement (tijdens Franse overheersing) in de Nederlanden.

 In verband met de te betalen boete worden zijn bezittingen als volgt geschat: onroerend goed Ff 400, roerend goed Ff 200, vee Ff 100. De hoge boete kan daarvan niet worden betaald. Uiteindelijk wordt hij veroordeeld tot een bedrag van Ff 2 (28-3-1812). Na zijn arrestatie wordt hij naar een depot voor deserteurs gezonden. Later vind ik zijn naam of afgeleide naam terug als Jean Bomont (zie bijlage 140) bij het 108e Régiment Infanterie de Ligne (Service Historique de la Défense, Vincennes/Parijs -21Yc785 ) en zijn stamnummer 9322.   Als slotvaststelling staat vermeld: présumé prisonnier de guerre le 20/09/1812 (vertaling: verondersteld krijgsgevangen genomen op 20/09/1812). Men veronderstelt dat hij krijgsgevangene is.   Daarna is er niets meer van hem vernomen. Joannes Antonius Beaumont is op dat ogenblik 22 jaar.

7.17.6. Antonius Boumont (635)

is de zoon van Antonius en Joanna Catharina Rutten

Geboren te Geleen-Lutterade op 1 oktober 1791. Hij is landbouwer van beroep; lengte 1,606m. Hij behoort tot de lichting 1811, personen geboren in 1791. Het boek ‘Geleen onder de Franse bezetting 1794 – 1814’ vermeldt dat hij aanvankelijk wegens zijn hoge lotnummer in depot wordt geplaatst. Maar hij wordt toch nog opgeroepen en vertrekt op 28 november 1812 met een groep van 14 man, waarvan er niet minder dan 7 ex – gedeserteerden zijn. Bij deze 7 man is ook Antoon Beaumont (zie hierboven 7.17.5.), die op 2 december 1813 deserteerde te St. Hubert in het Departement van de Sambre. De groep, die bestemd is voor aanvulling van het 76e Régiment infanterie de Ligne te Sarre Louis, komt daar op 9 december 1813 aan. Antonius keert al op 11 december terug in Geleen. Bijzondere kenmerken: sproeten.

Sarre Louis, tegenwoordig Sarrelouis geschreven, is een Duitse stad, gelegen op de grens met Frankrijk niet ver onder het Groothertogdom Luxemburg. De stad hoort oorspronkelijk bij Frankrijk, maar wordt na de nederlaag van Napoleon bij Duitsland gevoegd.

Hij trouwt met Maria Catharina Maes en hij verdient de kost als klompenmaker. Hij sterft in Geleen op 19 november 1871, hij wordt 80 jaar.  Een van zijn zonen, Jan Willem (1659), wordt onderwijzer, hij is de 1ste Beaumont met een diploma, maar hij sterft jong op 23 jarige leeftijd.

7.17.7.Joannes Antonius Boumon (2760)

is geboren te Geleen-Lutterade op 6 juli 1793. Hij is de zoon van Jacobus Beaumont (2613) en Maria Judith Smeets (2614).  Hij vervoegt het leger op 18 oktober 1812. Hij dient in het 108e Régiment de Ligne. Hij heeft het stamnummer 11307. Zijn regiment vecht in deze periode in het noorden van het huidige Duitsland. Hij keert terug naar Nederland op 1 juni 1814.    Andere vermeldingen zijn niet leesbaar.

Joannes Antonius is van beroep landbouwer. Hij trouwt op 13 juli 1818 met Anna Maria Raemackers uit Geleen.   Zij krijgen voor zover gekend 6 kinderen, 3 meisjes en 3 jongens.

7.17.8. Guillaume Beaumont (552). 

In de registers van het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (zie bijlage 141) vind ik Guillaume als soldaat van Napoleon. Ik kan evenwel geen Guillaume met de geboortedatum 23 mei 1794, zoals vermeld wordt op het document, vinden. Op deze geboortedatum vind ik wel een Willem Beaumont, zoon van de ouders, die vermeld worden op het document, namelijk Nicolaus en Anna Catharina Menten.

Doopakte

Geleen D1794-032   –   23-05-1794   –   blz. 9 nr. 7 links

23tia maji circa horam quartam pomeridianam natus est in Lutterae Wilhelmus cujus parentes Nicolaus Beaumont et Anna Catharina Menten, susceptores Wilhelmus Menten et Anna Margaretha Nijsten, omnes oriundi et habitantes in parochia de Opgeleen, hac eâdem â me baptizatus. patre absente. susceptores scribere nescii signaverunt xx signis. in fidem F.A.E. Nijbelen [marge: Lutterae]

Guillaume is dus Willem. Blijkt dat de naam Willem in de Franse vertaling Guillaume wordt.

Zo wordt Willem van Oranje in het Frans Guillaume d’Orange genoemd en staan de koningen Willem I, Willem II en Willem III der Nederlanden in Luxemburg, waarvan ze groothertog waren, bekend als Guillaume Premier, Guillaume Deux en Guillaume (uit wikepedia)

Willem zou gediend hebben bij het 8e Régiment Artillerie te voet. Hij heeft het stamnummer 5891. Mijn zoektocht in de archieven van de Franse artillerie heeft geen succes. Waarschijnlijk is Willem pas in dienst gekomen op zijn 20ste , in 1814. Het regiment houdt zich dat jaar bezig met de verdediging van Parijs. Later zal het regiment strijden in de slag bij Waterloo en ook die slag verliezen.  Willem keert behouden huiswaarts. Hij wordt klompenmaker. Hij trouwt met Anna Sibilla Houben op 12 februari 1825. Het paar krijgt 2 dochters. Anna Sibilla sterft op 2 september 1818 op haar 29ste. Willem wordt 40 jaar.

Ten slotte is er nog een familielid van hogergenoemden, namelijk Johannes Franciscus Nelissen, die onder de wapens moet.

 7.17.9. Joannes Franciscus Nelissen (593)

is de zoon van Henry Nelissen (589) en Maria Elisabeth Bomon (588). Deze laatste is de dochter van Francois Baumont (1530) x Maria Elisabeth Pelsers (583).

Joannes Franciscus Nelissen is dus een neef van Arnoldus 7.17.1 en een half – neef van Theodorus 7.17.2 en van Petrus Nicolaus 7.17.3. Opvallend is ook dat in de geboorteakte van Joannes Franciscus Nelissen in het latijn vermeld staat dat zijn moeder Maria Elisabeth Bomon afkomstig is uit Visé.

Joannes Franciscus wordt als Jean Francois ingelijfd bij het 22e Régiment de Ligne met stamboeknummer 7069. Hij vervoegt zijn regiment op 30 mei 1810 samen met verschillende jonge mannen uit de streek, zoals Jean Vanthoor uit Masyck (Maaseik), Gisbert Hoebrechts uit Cortesem (Kortesem), Jean Gorissen uit Mechelen (aan-de-Maas) en Mathieu Wiricx uit Sutendael (Zutendaal), en vele anderen. In het register wordt hij als volgt beschreven: taille 60 cm, ovaal gezicht, grijze ogen, gewone neus, ronde kin, blonde wenkbrauwen. Maar ook hij deserteert, want het register vermeldt dat hij als gedeserteerde gearresteerd wordt op 30 juni 1813 en overgedragen aan het 19e Régiment de Ligne.   Na deze datum ontbreekt van hem elk spoor, waarschijnlijk zal hij het avontuur niet overleefd hebben.